Nguyệt phá

Về khái niệm, Nguyệt phá là trường hợp Nguyệt xung hào, thì hào đó tính như Nguyệt phá bất kể tĩnh hay động, vượng hay suy, nhưng sự khác nhau ở chỗ nếu Hào tĩnh bị Nguyệt phá xem như vô căn, còn hào động Nguyệt Phá thì xem như một hào bình thường, và thời điểm ứng kỳ của hào động hoặc hào biến bị Nguyệt phá là khi hào bị Nguyệt phá gặp lúc Trực hoặc hợp hào đó.

Hào tĩnh bị Nguyệt phá

Ví dụ: Ngày Bính Ngọ, tháng Thìn:

Thiên Phong Cấu Cung Càn · Kim

Phụ Mẫu	Tuất Thổ
Huynh Đệ	Thân Kim
Quan Quỷ	Ngọ Hỏa	Ứng
Huynh Đệ	Dậu Kim
Tử Tôn	Hợi Thủy
Phụ Mẫu	Sửu Thổ	Thế

Trong quẻ này Phụ Mẫu Tuất Thổ vừa lâm Nguyệt, vừa được Nhật sinh, nhưng vì bị Nguyệt xung thành Nguyệt phá nên xem như Vô căn. Giả sử lúc này có hào Ngọ Hỏa động sinh cho cũng không sinh được cho hào Phụ Mẫu Tuất Thổ.

Một hào tĩnh bị Nguyệt phá xem như vô căn, nếu lâm Dụng thần thì hỏi gì cũng hỏng, kể cả được hào động sinh hay được Nhật sinh, duy nhất chỉ có nếu ngày hỏi là ngày trực hoặc hợp hào Nguyệt phá, thì không tính là hào bị Nguyệt phá nữa mà xét đó là một hào thông thường.

Nếu hỏi một sự việc cố định, thì Nguyệt phá mà tĩnh chắc chắn hỏng, nếu hỏi một sự việc mà bản thân có thể tùy ý lựa chọn thời điểm tiến hành hoặc bắt đầu, thì nếu hào Dụng thần hoặc hào Thế tĩnh mà bị Nguyệt phá, chỉ cần chọn thời điểm vào tháng hoặc năm trực/hợp hào Nguyệt Phá mà tiến hành thì sẽ thành công (Với điều kiện hào Nguyệt phá về bản chất phải vượng).

Ví dụ: Ngày Giáp Dần, tháng Thìn:

Càn Vi Thiên Cung Càn · Kim

Phụ Mẫu	Tuất Thổ	Thế
Huynh Đệ	Thân Kim
Quan Quỷ	Ngọ Hỏa
Phụ Mẫu	Thìn Thổ	Ứng
Thê Tài	Dần Mộc
Tử Tôn	Tý Thủy

Hào Thế lâm Nguyệt nhưng bị Nguyệt phá. Trong trường hợp này nếu hỏi những việc cố định như thi cử chắc chắn hỏng vì Nguyệt phá là vô căn. Nhưng nếu hỏi việc đi xa, thì bắt đầu khởi hành ngay thì Nguy hiểm, nếu sang tháng Tuất đi sẽ vô sự, vì Tuất trực hào Nguyệt Phá.

Với trường hợp hào tĩnh bị Nguyệt phá, được hào động sinh cho, thì đến thời điểm xung mất hào động là thời điểm thất bại của sự việc hỏi. Cũng ngày Giáp Dần, tháng Thìn, quẻ Càn vi Thiên trên: Nếu Quan Quỷ Ngọ Hỏa động sẽ không sinh được cho Tuất Thổ Nguyệt Phá (Lưu ý hào Vô căn, hào động không sinh được). Thời điểm ứng kỳ việc hỏng của hào Tuất Thổ Nguyệt phá là tại chi Tý Thủy bởi vì Tý Thủy xung mất Ngọ Hỏa.

Hào động bị Nguyệt phá

Ví dụ: Ngày Bính Ngọ, tháng Thìn:

Thiên Phong Cấu hóa Trạch Phong Đại Quá Cung Càn · Kim

Phụ Mẫu	Tuất Thổ			○		Phụ Mẫu · Mùi Thổ
Huynh Đệ	Thân Kim
Quan Quỷ	Ngọ Hỏa	Ứng
Huynh Đệ	Dậu Kim
Tử Tôn	Hợi Thủy
Phụ Mẫu	Sửu Thổ	Thế

Trường hợp này hào Phụ Mẫu Tuất Thổ sẽ không tính là Nguyệt Phá mà tính như một hào động thông thường về cơ bản. Nhưng sẽ khác các hào thông thường khác ở trường hợp Ứng kỳ.

Trường hợp Nguyệt Phá mà động, thì không xem là vô căn mà xem như một hào thông thường với thời gian dùng được tại lúc Hợp trực hào Nguyệt phá, ví dụ: Ngày Giáp Dần, tháng Thìn:

Càn Vi Thiên hóa Trạch Thiên Quải Cung Càn · Kim

Phụ Mẫu	Tuất Thổ	Thế		○		Phụ Mẫu · Mùi Thổ
Huynh Đệ	Thân Kim
Quan Quỷ	Ngọ Hỏa
Phụ Mẫu	Thìn Thổ	Ứng
Thê Tài	Dần Mộc
Tử Tôn	Tý Thủy

Với quẻ này, hào Phụ trì Thế sẽ không tính vô căn như hào Nguyệt phá tĩnh, mà tính như hào động thông thường với Ứng kỳ tại Mão và Tuất tức Hợp và Trực của hào Nguyệt Phá.

Nguyệt phá động hóa Tuyệt

Ngoài ra, hào Nguyệt phá nếu động hóa Tuyệt thì hào Nguyệt phá này xem như mất đi, nếu là Dụng thần thì sự việc cần xem xem như hỏng.

Ví dụ: Ngày Ất Hợi, tháng Ngọ:

Sơn Lôi Di hóa Phong Lôi Ích Cung Tốn · Mộc

Huynh Đệ	Dần Mộc
Phụ Mẫu	Tý Thủy			×		Tử Tôn · Tỵ Hỏa
Thê Tài	Tuất Thổ	Thế
Thê Tài	Thìn Thổ
Huynh Đệ	Dần Mộc
Phụ Mẫu	Tý Thủy	Ứng

Tình huống này, hào Tý Thủy lâm Nhật, nhưng vì Nguyệt phá còn động hóa tuyệt nên tính là mất hẳn đi. Nếu giả sử xem về giấy tờ thì trường hợp này tính hỏng luôn, nếu giả sử xem về Tử Tôn thì Kỵ thần là Phụ Mẫu này động xem như không dùng được.

Nhưng nếu hào Nguyệt phá này được một hào động khác sinh cho thì hào này sẽ dùng được, và ứng kỳ của sự việc sẽ nằm tại lúc hào Nguyệt phá này được thực hoặc được hợp theo nguyên tắc điểm thuận chiều kim đồng hồ.

Ví dụ: Ngày Giáp Thân, tháng Mão:

Khôn Vi Địa hóa Sơn Lôi Di Cung Khôn · Thổ

Tử Tôn	Dậu Kim	Thế		×		Quan Quỷ · Dần Mộc
Thê Tài	Hợi Thủy
Huynh Đệ	Sửu Thổ
Quan Quỷ	Mão Mộc	Ứng
Phụ Mẫu	Tỵ Hỏa
Huynh Đệ	Mùi Thổ			×		Thê Tài · Tý Thủy

Tử Tôn Dậu Kim Nguyệt Phá động hóa Tuyệt, may được Mùi Thổ Huynh Đệ hóa Vượng (Thổ vượng tại Tý) nên tính như hào thông thường, Ứng kỳ vào Thìn, Dậu, tức hợp, trực hào Nguyệt phá.

Nguyệt phá gặp hợp

Nếu hào Nguyệt phá động mà hóa Hợp, hoặc hợp Nhật Nguyệt, hoặc Phi thần hợp Phục thần Nguyệt phá mà Phi thần không bị thương khắc, thì khi đó xem hào Nguyệt Phá như hào thông thường, và không tính hợp trói mất hào động.

Ví dụ: Tháng Thìn, quẻ Càn vi Thiên trên: Nếu xem vào ngày Mão hoặc Tuất, sẽ không tính hào Tuất bị Phá mà tính như một hào thông thường. Tương tự nếu Hào Tuất động hóa thành Mão, sẽ không xem hào Tuất bị Phá mà tính như một hào thông thường, lúc này cũng không tính hào động Tuất Thổ bị hợp trói mất.

Nguyên tắc Thời gian

Hào Nguyệt Phá khi động sẽ không tính là mang bản chất của trạng thái Nguyệt Phá nữa, mà xem như một hào thông thường với Ứng kỳ đặc biệt. Điểm Ứng kỳ đặc biệt này bao gồm Trực và Hợp hào Phá này. Vậy với trường hợp hào Phá này xem cho những sự kiện xảy ra một lần có thời điểm xác định thì sao? Với trường hợp này, ta sẽ có nguyên tắc sau để xác định thời gian:

Nguyên tắc Thời gian: Nếu một sự việc vượt qua 12 Canh giờ, ta lấy quy chiếu là Ngày, nếu vượt qua 11 ngày tiếp theo, ta quy chiếu Tháng, vượt hết 12 Tháng, ta quy chiếu theo năm. Nếu cả 4 quy chiếu đều bị vượt qua, điều đó nghĩa là đã nằm ngoài phạm vi quẻ Dịch.

Về mặt thông tin, Nhật hoặc Nguyệt xung đều báo rằng sự việc đó sẽ bị chẻ nhỏ ra thành nhiều sự việc nhỏ, hoặc đơn giản tương tự việc kiếm tiền lẻ, dù hợp lại vẫn là nhiều. Ví dụ: Bán một mảnh đất sau một tháng lời 100tr, bán tạp hóa cũng lời 100tr sau 1 tháng, nhưng bán đất chỉ bán 1 lần, còn tạp hóa sẽ bán nhiều lần.

Xem thêm

• Nhật thần, Nguyệt lệnh (Nhật – Nguyệt), Vượng suy
• Tuần không, Ám động
• Vòng trường sinh — Phá sợ Tuyệt
• Ứng kỳ, Việc gần – việc xa